Kilka słów, które tłumaczą skąd w ogóle się wzięły te pytania! Jak były zbierane i kto udziela na nie odpowiedzi. Kilka słów, które tłumaczą skąd w ogóle się wzięły te pytania! Jak były zbierane i kto udziela na nie odpowiedzi.

Czym jest zaburzenie psychiczne?

Niełatwo jest podać jedną, uogólnioną definicję zaburzenie psychicznego. Podręczniki do medycyny wymieniają wiele typów zaburzeń, które różnią się rodzajem objawów, nasileniem i długością trwania, różny jest także wpływ poszczególnych zaburzeń na codzienne życie. Ciężko jest postawić wyraźne granice pomiędzy zachowaniami prawidłowymi a patologicznymi. Nie każde zachowanie odbiegające od szeroko rozumianej normy musi być przejawem zaburzeń psychicznych. Niektóre trudności mogą sprawiać dużo cierpienia i powodować subiektywne poczucie bycia chorym, jak na przykład depresja (czasami stanowiąca odpowiedź na trudności życiowe), czy zaburzenia lękowe. Jeszcze inną kategorię stanowią zaburzenia osobowości, które objawiają się głównie utrwalonymi, niedostosowanymi do norm i oczekiwań społecznych postawami i zachowaniami i są źródłem konfliktów i napięć w miejscu pracy, czy w domu (sam doznający tych zaburzeń może ich nie dostrzegać, a cierpi otoczenie). Wyróżniamy też zaburzenia psychiczne, które znacznie uszkadzają postrzeganie realnej rzeczywistości, powodują zaburzenia zachowania, obniżenie sprawności umysłowej, mogą towarzyszyć im urojenia, omamy. Te zaburzenia, często określanie jako psychozy są opisywane jako chaotyczny, czasem pełen zagrożenia stan psychiczny, który nie mieści się w dotychczasowym porządku myślenia. Do tak rozumianych chorób należą m.in. schizofrenia, zaburzenie schizoafektywne, psychoza maniakalno-depresyjna, czy zaburzenia psychiczne wynikające z organicznego uszkodzenia mózgu.

Jakie są objawy depresji?

Najczęściej rozpoznawanym problemem emocjonalnym jest depresja. Charakterystyczne objawy to odczuwanie smutku, przygnębienia, poczucia winy i bezradności, ograniczenie podejmowanych aktywności oraz postrzeganie rzeczywistości „w czarnych barwach”. W zaburzeniach depresyjnych można zaobserwować brak energii do działania, brak siły nawet do wstania z łóżka, a rzeczy i aktywności, które dotychczas sprawiały przyjemność cieszą w mniejszym stopniu lub w ogóle, często też wydają się nieosiągalne lub niemożliwe do wykonania. Osoby w depresji mogą mówić o swojej bezużyteczności i bezwartościowości, pomimo realnych osiągnięć, a także czuć się winne za swoje kłopoty, snuć katastroficzne wizje przyszłości i negatywnie oceniać swoją przeszłość.  Pojawiają się problemy ze snem oraz apetytem. Często zgłaszają niewyobrażalne zmęczenie. Depresja może również pojawiać się pod postacią dolegliwości somatycznych lub towarzyszyć innym zaburzeniom psychicznym.

Jeśli powyższe objawy utrzymują się przez okres przynajmniej dwóch tygodni, to z dużym prawdopodobieństwem mamy do czynienia z epizodem depresji.

Jak poradzić sobie z depresją?

Osoby z diagnozą depresji mogą skorzystać z terapii farmakologicznej oraz psychoterapii. Najważniejszymi celami leczenia  psychoterapeutycznego są zmiana sposobu myślenia i oceny rzeczywistości, odzyskanie poczucia sprawczości i pozytywnego obrazu własnej osoby.

Zaburzenia afektywne dwubiegunowe – zespół (psychoza) maniakalno-depresyjny

To choroba powodująca niezwykłe zmiany w nastroju, energii i zdolności funkcjonowania. To znaczy, że w zaburzeniu dwubiegunowym oprócz okresu depresyjnego pojawia się także okres manii, który charakteryzuje się euforycznym nastrojem, nadmiernym przekonaniem o wysokiej własnej wartości, natłokiem myśli, trudnościami w koncentracji uwagi. Osoba w stanie manii jest widocznie pobudzona, podejmuje się wielu czynności naraz, często podejmuje nieprzemyślane i ryzykowne decyzje. Pomimo energii wydatkowanej na różne aktywności osoba taka nie odczuwa zmęczenia, czuje się wypoczęta już po kilku godzinach snu. Aby stwierdzić manię, wymienione wyżej objawy muszą utrzymywać się przynajmniej tydzień. Za pojawienie się zaburzenia dwubiegunowego odpowiadają w dużej mierze czynniki genetyczne. Ryzyko zachorowania jest 5 krotnie wyższe dla kogoś, kto ma w rodzinie osobę cierpiącą na to zaburzenie. Najskuteczniejszą terapią zaburzeń afektywnych dwubiegunowych jest leczenie farmakologiczne prowadzone przez lekarza psychiatrę. Psychoterapia zalecana jest jako leczenie towarzyszące, obejmuje psychoedukację i wsparcie w sytuacjach bieżących.

Po podjęciu leczenia większość ludzi cierpiących na depresję i zaburzenia afektywne dwubiegunowe może powrócić do zdrowia i produktywnego życia, jakie prowadzili przed zachorowaniem.

Czym są zaburzenia lękowe?

W przeciągu życia prawie każda osoba doświadczyła nasilonego lęku, trudnych do opanowania, rozchwianych emocji. Codzienne troski i niepokoje są czymś naturalnym i można w  sposób efektywny radzić sobie z nimi. Jeśli jednak lęki stają się intensywne, paraliżujące, możemy mieć do czynienia z zaburzeniami lękowymi. Lęk to obawa, napięcie lub niepokój w związku z oczekiwaniem zagrożenia, niebezpieczeństwa w większości nieznanego pochodzenia. W przeciwieństwie do strachu, lęk jest stanem nieracjonalnym, nie  posiadającym uzasadnienia w rzeczywistości, ma przede wszystkim wewnątrzpsychiczną przyczynę. Jest uważany za objaw patologiczny, gdy występuje długotrwale oraz zaburza codzienne życie, na przykład wychodzenie na zakupy, załatwianie spraw urzędowych, korzystanie z komunikacji miejskiej, kontakt z innymi ludźmi, podejmowanie ważnych decyzji. Niemożliwe bądź utrudnione staje się osiąganie wyznaczonych celów. Zaburzenia lękowe są najbardziej powszechnymi problemami zdrowia psychicznego. Dotykają przeciętnie jedną na dziesięć osób.

Do przykładów zaburzeń lękowych należą: zespół lęku napadowego, zaburzenia lękowe uogólnione, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, zespół stresu pourazowego. Osobom cierpiącym na zaburzenia lękowe zalecana jest psycho- oraz farmakoterapia.

Jakie są objawy schizofrenii?

To zaburzenie psychiczne może objawiać się na różne sposoby. Większość trudności, które wiążą się ze schizofrenią, wynika z odmiennego lub nielogicznego sposobu myślenia (np. silna wiara w mylne przekonania – urojenia) lub postrzegania (np. słyszenie głosów, które w rzeczywistości nie istnieją – halucynacje). Chory może inaczej postrzegać rzeczywistość. Słyszy lub czuje to, co nie istnieje i to, czego nie postrzegają inni. Fałszywe przekonania są podtrzymywane mimo obecności dowodów wskazujących na ich nieprawdziwość.  Objawom często towarzyszy poczucie lęku i zagrożenia ze świata zewnętrznego. Osoba czuje się nieadekwatnie do sytuacji, jest zagubiona, jakby niedopasowana. Znaczący jest brak zaufania do wszystkich. Odczuwanie subiektywnego zagrożenia zmniejsza chęć kontaktu nawet z najbliższymi, co prowadzi do wycofania i zamknięcia się we własnym świecie. Osoba chorująca może czuć się osamotniona, ponieważ nie potrafi jasno wyrazić swoich doznań ani sprecyzować swoich uczuć. Czuje się nierozumiana. Ponieważ sposób myślenia osoby cierpiącej na schizofrenię jest czasami znacznie wypaczony, może ona zachowywać się w bardzo zaburzony sposób, który innym może wydawać się osobliwy lub dziwny. Często podlega ocenie na podstawie swoich dziwacznych zachowań. Może wyrażać chęć bycia w bliskim kontakcie z innymi i jednocześnie unika głębszych więzi interpersonalnych. Ponadto sposób mówienia u takiej osoby może być irracjonalny lub chaotyczny. U chorych na schizofrenię obserwuje się często apatię, pogorszenie kontaktów z otoczeniem, niedbałość o higienę osobistą, zaniedbanie obowiązków szkolnych i zawodowych.

Czy schizofrenię można wyleczyć?

W schizofrenii stosuje się farmakoterapię oraz rehabilitację psychospołeczną. Istnieje znaczna grupa osób, które przebyły epizod schizofrenii, wyzdrowiały i nigdy już nie zachorowały. Przy odpowiednio dobranej farmakoterapii I oddziaływaniom psychospołecznym, znacząca część osób z doświadczeniem schizofrenii nie musi rezygnować z samodzielnego życia. Dzięki coraz nowszym metodom uzyskuje się coraz lepszy przebieg w radzeniu sobie z tym zaburzeniem.

Co może przyczynić się do kryzysu psychicznego?
  • Zmęczenie: jeśli jesteś przemęczona/y, osłabiona/y, długo nie spałaś/eś, układ nerwowy może „produkować” więcej pomyłek, fałszywych interpretacji danych zmysłowych czy „fałszywych alarmów”.
  • Stres: gdy załatwiasz wiele spraw jednocześnie, żyjesz w napięciu, kontakt z rzeczywistością może ulec rozluźnieniu. Wtedy też więcej czynności wykonuje się automatycznie, co może prowadzić do dziwacznych zachowań (np. powtórek, natrętnych myśli).
  • Silne emocje: ludzie, którzy bardzo się boją lub pragną czegoś, mogą doświadczać iluzji, że dzieje się to, czego się boją lub czego pragną. Np. gdy kobieta idzie wieczorem przez park i czuje strach, może „widzieć” stojącego za drzewem napastnika.
  • Zmienione stany świadomości:więcej nieprawidłowości psychicznych pojawia się np. na skraju snu i jawy, w płytkich transach hipnotycznych (np. ktoś tak mocno skoncentrował się na oglądanym filmie, że nie czuje, jak gryzie go komar), w stanach szczególnego szczęścia (np. tuż po orgazmie).
  • Choroby: silna gorączka, długotrwała anemia osłabiają także sprawność działania „normalnych” procesów psychicznych człowiek może wtedy mieć więcej trudności w rozróżnianiu tego co prawdziwe i fałszywe, może odgrywać rolę dziecka i mieć więcej różnego rodzaju iluzji.
  • Środki farmakologiczne: istnieją substancje stworzone tylko po to, aby wywoływać halucynacje (np. LSD). Wiele innych środków psychoaktywnych może nasilać pojawienie się różnych zaburzeń czy dysfunkcji np. alkohol, niektóre leki itp.
Gdzie szukać wsparcia w kryzysie?

Jeżeli czujesz, że Ty lub ktoś z Twoich bliskich potrzebuje pomocy najlepiej udać się do psychologa, skorzystać z opieki poradni psychologicznej lub wsparcia oferowanego przez specjalistów pracujących w organizacjach pozarządowych.

Aby skorzystać z konsultacji z psychologiem w ramach NFZ należy najpierw udać się do  lekarza psychiatry, który na podstawie wywiadu z pacjentem oraz dokumentacji medycznej wydaje skierowanie do psychologa. Nie jest wymagane skierowanie lekarza rodzinnego/ pierwszego kontaktu w celu zarejestrowania się do psychiatry. Przy pierwszej wizycie należy posiadać dokumentację medyczną dotychczasowego leczenia (wypisy ze szpitala, informacje dla lekarza POZ).

Pomocne strony

https://tacyjakja.pl/depresja-chad.html – portal informacyjny dla osób chorujących na depresję/CHAD

https://tacyjakja.pl/pkp.html – portal informacyjny dla osób po kryzysie psychotycznym

drogadosiebie.pl – portal edukacyjny dla osób z doświadczeniem kryzysu psychicznego i ich rodzin

http://www.schizophrenia24x7.pl/ – baza wiedzy osób z doświadczeniem schizofrenii i ich rodzin

http://nakrawedziblog.pl/ – blog o życiu z depresją

https://chcezycanietylkoistniec.wordpress.com/o-mnie-2/

otwartydialog.pl

http://emotional-cpr.org/ – anglojęzyczna strona o metodzie pracy osób, które wyzdrowiały z osobami z doświadczeniem kryzysu psychicznego

mamterapeute.pl – strona psychoedukacyjna oraz mająca na celu walkę ze stygmatyzacją osób korzystających z psychoterapii

http://www.prawapacjenta.eu/

http://www.dwubiegunowa.net.pl/list-do-bliskich-o-depresji/